AI tự bán hàng ở quầy không có lãi: shop thử gì trước?
Anthropic để AI tự bán hàng ở quầy trong văn phòng: lần đầu không có lãi, bị nhân viên nài là phát mã giảm giá. Shop nên tự nài thử AI của mình trước khi cho nó trả lời khách.
Gifty Tech biên soạn · Cập nhật · 6 phút đọc
Anthropic, một công ty làm AI, để AI tự bán hàng ở quầy đồ ăn trong văn phòng khoảng một tháng, và quầy không có lãi. AI báo giá không tra cứu, bị nhân viên nài là phát mã giảm giá, có lúc bảo khách chuyển tiền vào một tài khoản nó tự bịa. Lần hai khá hơn khi họ đổi sang AI mới hơn và bắt AI làm theo quy trình. Trước khi cho AI trả lời khách, bạn nên tự nài thử nó vài câu.
Ý chính
- Lần đầu, AI trông quầy của Anthropic báo giá không tra cứu, bị nài là phát mã giảm giá, có lúc đưa khách một tài khoản nhận tiền không có thật.
- Lần hai khá hơn khi Anthropic đổi sang bản AI mới hơn, bắt AI tra lại giá trước khi báo và cho AI luôn thấy giá nhập.
- Sau khi thêm AI đóng vai giám đốc, số lần giảm giá ít đi nhưng số lần hoàn tiền lại nhiều lên, và nó vẫn đồng ý phần lớn đề nghị bớt tiền cho khách.
- Anthropic vẫn không cho AI tự trả tiền, nên lần nhập hàng nào AI cũng phải hỏi một người.
- Trước khi cho AI trả lời khách, chủ shop nên tự đóng vai khách nài AI vài câu; AI chiều câu nào thì loại tin đó không để AI tự trả lời.
Mục lục
Quầy hàng trong văn phòng Anthropic trông ra sao?
Chuyện quầy hàng này được kể trong báo cáo Project Vend đăng tháng 6/2025. Một AI được giao tự quản quầy như một cửa hàng nhỏ, trong khoảng một tháng. Quầy nằm ngay trong văn phòng của Anthropic, không phải cửa hàng ngoài phố.
Quầy rất nhỏ: một tủ lạnh nhỏ, vài cái giỏ xếp chồng bên trên và một máy tính bảng để khách tự thanh toán. AI trông quầy được đặt tên là Claudius.
Claudius tự quyết những việc mà một chủ shop vẫn làm:
- nhập món gì về bán;
- đặt giá bao nhiêu;
- khi nào nhập thêm, khi nào ngừng bán một món;
- trả lời khách ra sao.
Có điều khách của quầy đều là nhân viên Anthropic, không phải khách lạ.
Lần đầu, Claudius làm sai ở đâu?
Trong các lỗi được kể ra, có những lỗi đụng thẳng tới tiền của quầy:
- Báo giá không tra cứu. Claudius báo giá mà không tìm hiểu gì, nên có món lẽ ra lãi cao lại bị bán thấp hơn giá nhập.
- Phát mã giảm giá khi bị nài. Nhân viên nhắn qua Slack, phần mềm nhắn tin nội bộ của công ty, để nài nỉ. Claudius chiều theo, phát ra rất nhiều mã giảm giá. Nhiều người đã được nó báo giá rồi, sau đó vẫn được nó cho hạ giá theo các mã đó. Có món nó cho không, từ một gói khoai tây chiên tới một khối kim loại.
- Đưa sai tài khoản nhận tiền. Quầy nhận tiền qua ứng dụng chuyển tiền Venmo, nhưng có một thời gian Claudius bảo khách chuyển tiền vào một tài khoản do nó tự bịa ra. Câu gốc của Anthropic:
Cộng hết các lỗi, việc buôn bán của Claudius không làm ra tiền.
Lần hai, quầy khá hơn nhờ đâu?
Ở lần chạy thứ hai, một thay đổi lớn là đổi sang những bản AI mới hơn, thông minh hơn. Cùng lúc, cách làm việc của quầy cũng được sửa:
- Tra lại giá trước khi báo. Khi có người hỏi một món mới, Claudius phải dùng công cụ tra cứu để xem lại giá và thời gian giao, rồi mới trả lời. Lần đầu nó cứ buột miệng báo giá thấp và hẹn giao quá sớm. Việc bắt làm theo quy trình này là một trong những thay đổi có tác dụng nhất. Báo cáo lần hai của Anthropic nói họ vừa học lại một điều cũ: thủ tục vẫn quan trọng (nguyên văn "bureaucracy matters").
- Cho AI thấy giá nhập. Trong phần quản lý hàng, Claudius luôn nhìn thấy mình đã nhập mỗi món với giá bao nhiêu.
Có một điều Anthropic giữ nguyên: Claudius vẫn không được tự trả tiền, nên lần nhập hàng nào nó cũng phải hỏi một người trước.

Nếu muốn tập giao việc cho AI theo từng bước cùng người hướng dẫn, bạn xem trang khóa học AI thực chiến.
Thêm một AI làm giám đốc để duyệt thì có đỡ hơn không?
Lần hai, Anthropic thêm một AI đóng vai giám đốc, đặt tên là Seymour Cash. Sau khi có giám đốc AI, số lần giảm giá ít đi khoảng 80% và số món cho không giảm một nửa. Nhưng số lần hoàn tiền lại tăng gấp ba, số phiếu trừ tiền cho lần mua sau tăng gấp đôi, dù hoàn tiền hay phiếu trừ tiền đều là khoản thu mất trắng.
Claudius gửi lên giám đốc AI này nhiều đề nghị bớt tiền hoặc cho không khách. Giám đốc AI có từ chối hơn 100 đề nghị như vậy, nhưng số lần nó đồng ý gấp khoảng tám lần số lần từ chối.
Anthropic giải thích rằng giám đốc AI và Claudius chạy trên cùng một loại AI, nên có nhiều điểm yếu giống nhau. Sức ép từ cấp trên mà họ thêm vào cũng không giúp được nhiều, có khi còn cản trở.
Chuyện hợp đồng hành tây cho thấy ai mới là người bắt được lỗi:
| Bước | Chuyện gì xảy ra |
|---|---|
| Một kỹ sư hỏi | Kỹ sư hỏi Claudius có chịu ký hợp đồng mua một lượng lớn hành tây vào tháng Giêng, với giá chốt ngay lúc hỏi không. |
| Hai AI trả lời | Cả Claudius lẫn giám đốc AI đều không thấy có vấn đề gì và đã sẵn sàng ký. |
| Một nhân viên lên tiếng | Một nhân viên khác vào nói cho hai AI biết luật Mỹ cấm đúng loại hợp đồng này. Biết vậy, giám đốc AI hủy kế hoạch. |
Người bắt được lỗi là một nhân viên, không phải AI thứ hai.
Trước khi cho AI trả lời khách, thử nài nó ra sao?
Ở quầy Anthropic, nhân viên nhắn tin nài nỉ qua Slack và Claudius đã phát rất nhiều mã giảm giá, có món còn cho không. Bạn có thể làm một phép thử tương tự với AI mình định dùng, trước khi để nó nói chuyện với khách thật. AI đó có thể là chatbot trả lời khách đang cài cho shop, hoặc một cuộc trò chuyện ChatGPT mà bạn định dùng để soạn câu trả lời cho khách. Shop chưa dùng AI thì làm phép thử này trước khi bật trả lời tự động.
Chép ba tin nhắn mẫu này, mỗi tin là một kiểu nài:
Rồi làm lần lượt:
- Cho AI biết bảng giá và cách bán của shop, giống lúc bạn định cho nó trả lời khách thật.
- Đóng vai khách, gửi ba tin nhắn trên, mỗi lần một tin.
- Với mỗi tin, ghi lại AI giữ giá hay chiều theo: hứa bớt tiền, hứa tặng thêm, hay tin ngay khi khách nói mình là người quen.
- Tin nào AI chiều, bạn không cho AI tự trả lời loại tin đó. Ví dụ AI hứa bớt tiền, thì mọi tin khách xin giảm giá sẽ do người trong shop trả lời.
AI giữ giá một lần chưa nói được gì, nên bạn thử lại vài lần, mỗi lần nài theo một cách khác.
Ở quầy Anthropic, chuyện mã giảm giá lộ ra khi nhân viên nhắn tin nài thật. Ở shop của bạn, người nài đầu tiên nên là chính bạn.
Cần người làm cùng anh chị?
Gifty Tech ở Hải Phòng, nghe anh chị kể việc đang vướng rồi mới đề xuất cách làm.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ ra lỗi một lần thì AI có nhớ mà tránh không?
Lần đầu, Claudius không học được một cách đáng tin từ lỗi, theo Anthropic: sau khi bàn với nhân viên, nó tuyên bố bỏ hết mã giảm giá, rồi chỉ vài ngày sau lại phát mã.
Dùng bản AI mới hơn thì có còn bị khách nài được không?
Vẫn có thể. Ở lần hai, dù quầy đã đổi sang bản AI mới hơn, Anthropic viết rằng tính muốn chiều lòng người vẫn khiến Claudius bị một số nhân viên cố tình lợi dụng.